Greek History civil war – notes

Τα Δεκεμβριανά

 Ενώ ο λαός ζητούσε ειρήνη για να επουλωθούν οι πληγές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η εθνική κυβέρνηση σπαρασσόταν από εσωτερικές αντιθέσεις που την παρέλυαν. Οι Άγγλοι παρεμβαίνουν απροκάλυπτα. Ο Γ. Παπανδρέου δεν μπορεί να ελέγξει την κατάσταση. Το κυρίαρχο πρόβλημα είναι ο αφοπλισμός των ένοπλων ομάδων.

Στις 2 Δεκεμβρίου οι ΕΑΜικοί υπουργοί παραιτούνται και στις 3 Δεκεμβρίου εκδηλώνεται διαδήλωση διαμαρτυριάς στην πλατεία Συντάγματος  η οποία καταλήγει σε αιματοχυσία. Απολογισμός: 28 νεκροί και 100 τραυματίες. Την επόμενη ημέρα ξεσπά γενική απεργία που έχει οργανώσει ο ΕΑΜ. Συγχρόνως, ένοπλα τμήματα του ΕΑΜ επιτίθονται στα αστυνομικά τμήματα και αφοπλίζουν τους αστυνομικούς. Είναι η αρχή των Δεκεμβριανών και της πρώτης φάσης του εμφυλίου.

Οι μάχες της Αθήνας διαρκούν περίπου ένα μήνα. Από την μία μεριά τα ΕΑΜικά στρατεύματα και από την άλλη ο ελληνικός τακτικός στρατός υποστηριζόμενος από τις μηχανοκίνητες μονάδες του Άγγλου στρατηγού Σκόμπι. Ενώ ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου δίνει την παραίτησή του, έρχεται στην Αθήνα ο Άγγλος πρωθυπουργός Ο. Τσώρτσιλ και προσπαθεί να επιβάλλει λύση.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1944 ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Δαμασκηνός αναλαμβάνει την αντιβασιλεία και στις 2 Ιανουαρίου 1945 η κυβέρνηση Παπανδρέου παραιτείται επίσημα και αναλαμβάνει νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον στρατηγό Νικόλαο Πλαστήρα. Στις 12 Φεβρουαρίου 1945 συνάπτεται με το ΕΑΜ η συμφωνία της Βάρκιζας.  Η συμφωνία αυτή προέβλεπε:

  • τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για τη διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος με το οποίο θα αποφασιζόταν η συνέχιση ή όχι της μοναρχίας στην Ελλάδα,
  • την διάλυση των στρατιωτικών οργανώσεων και τον αφοπλισμό τους μέσα σε δύο εβδομάδες.
  • Ακόμη δόθηκε αμνηστία στους στρατιώτες του Ε.Λ.Α.Σ.

Με τη συμφωνία της Βάρκιζας τελειώνει η πρώτη φάση του εμφυλίου πολέμου.

 

Ο εμφύλιος πόλεμος

 

          Η αμνηστία που προέβλεπε η συμφωνία της Βάρκιζας, δεν αφορούσε ποινικά αδικήματα. Έτσι ενώ η ηγεσία του ΕΑΜ ήταν ασφαλής καθώς οι ενέργειές τους κατά τα Δεκεμβριανά ενέπιπταν στον κύκλο των πολιτικών πράξεων, τα κατώτερα στελέχη διώκονταν για ποινικά αδικήματα. Πολλά στελέχη για να αποφύγουν τις διώξεις κατέφυγαν ξανά στο βουνό.

          Η κυβέρνηση Πλαστήρα παραιτείται στις 8 Απριλίου 1945 και αναλαμβάνει το σχηματισμό νέας κυβέρνησης ο ναύαρχος Πέτρος Βούλγαρης.

Μετά και την παραίτηση και αυτής της κυβέρνησης (17 Οκτωβρίου 1945) σχηματίζεται νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον αρχηγό των Φιλελευθέρων Θεμιστοκλή Σοφούλη (22 Νοεμβρίου 1945) που ως κύριο έργο της θα είχε την διεξαγωγή εκλογών.

          Οι εκλογές τελικά γίνονται στις 31 Μαρτίου 1945 με αποχή των ΕΑΜικών κομμάτων. Η κάλπη δίνει τη πλειοψηφία στο συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα και ο αρχηγός του Παναγής Τσαλδάρης σχηματίζει κυβάρνηση. Την !η Σεπτεμβρίου 1946 γίνεται δημοψήφισμα και επιστρέφει ο βασιλιάς Γεώργιο Β΄στην Ελλάδα. Οι κομμουνιστές κατηγορούν το δημοψήφισμα ως νόθο και συνεχίζουν τον ένοπλο αγώνα. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος κηρύσσεται παράνομο.

          Το Δεκέμβριο του 1946 η κυβέρνηση Τσαλδάρη καταφεύγει στα Ηνωμένα Έθνη –  καθώς έχει αποτύχει κάθε προσπάθειά της να εξουδετερώσει το ΕΑΜ – και ζητά τη σύσταση ειδικής επιτροπής που θα εξέταζε την κατάσταση στην Ελλάδα. Οι ενέργειες του Π. Τσαλδάρη είχαν σαν αποτέλεσμα να κινηθεί το αμερικανικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα, το οποίο μορφοποιείται στις 12 Μαρίου 1946 με την εξαγγελία του «δόγματος Τρούμαν» σύμφωνα με το οποίο οι Αμερικανοί θα βοηθούσαν με κάθε τρόπο τους Έλληνες στον αγώνα του ενάντια των κομμουνιστών.

Στο μεταξύ, την 1η Απριλίου 1947, πεθαίνει ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β΄και το θρόνο καταλαμβάνει ο αδερφός του Παύλος.

          Στην Αθήνα στις 7 Σεπτεμβρίου 1947 παραιτείται η κυβέρνηση Τσαλδάρη και σχηματίζεται κυβέρνηση συνασπισμού Λαϊκών και Φιλελευθέρων με πρωθυπουργό το γηραιό αρχηγό των Φιλελευθέρων Θεμιστοκλή Σοφούλη.

Τον Ιούνιο του 1948 ο Τίτο έρχεται σε ρήξη με το Στάλιν και αποχωρεί από την Κομιφόρμ, με αποτέλεσμα οι Έλληνες κομμουνιστές να χάσουν τις γραμμές ανεφοδιασμού τους που περνούσαν από τη Γιουγκοσλαβία.

Η κυβέρνηση Σοφούλη καθιερώνει το θεσμό του πολεμικού συμβουλίου και αναθέτεται η αρχιστρατηγία με πλήρη δικαιώματα στον στρατηγό Αλέξανδρο Παπάγο.

Με την βοήθεια των αμερικανικών στρατιωτικών συμβούλων και πολεμικού υλικού, ξεκινά ο κυβερνητικός στρατός επιθετικές κινήσεις στο Γράμμο και στο Βίτσι, που καταλήγουν στην απώθηση των ανταρτών πέρα από τα σύνορα.

Στις 16 Οκτωβρίου 1949 το ΚΚΕ ανακοίνωσε την κατάπαυση του πυρός.


Τα αποτελέσματα του εμφυλίου

 

40.000 – 80.000 νεκροί

Εκατοντάδες χιλιάδες μένουν άστεγοι και άεργοι καθώς τα χωράφια έχουν νάρκες, τα σπίτια τους έχουν καταστραφοί και με τον φόβο των αντεκδικήσεων, καταφεύγουν στην ανωνυμία της Αθήνας.

80.000 – 100.000 άτομα διέσχισαν τα σύνορα και κατέφυγαν σε κομμουνιστικές χώρες.

Η ουσιστικότερη συνέπεια του εμφυλίου είναι ότι δηλητηρίασε ολόκληρη τη μετέπειτα πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας. Αναπόφευκτο επακόλουθο κάθε εμφυλίου είναι η καταπίεση που ασκούν οι νικητές στους ηττημένους. Στην Ελλάδα εκδιώχθηκαν και εξοντώθηκαν πολλοί οπαδοί της αριστεράς και το μεταεμφυλιακό κράτος κατέστησε τον αντικουμμουνισμό, κυρίαρχη ιδεολογία και στοιχείο της πολιτικής, ιδεολογικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής του τόπου.

Μια άλλη σοβαρή συνέπεια του εμφυλίου ήταν ότι έδωσε στους ξένους, το δικαίωμα να επέμβουν απροκάλυπτα στα εσωτερικά θέματα (οικονομία, άμυνα, ασφάλεια, στρατιωτική οργάνωση)

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s